Schoolactiviteiten 2005: bezoek Westerbork

Herinneringscentrum voormalig doorgangskamp Westerbork

Drie bussen met kinderen vertrokken rond de klok van negen uur vanuit Grootegast en Sebaldeburen. De groep van 140 kinderen werd in het Herinneringscentrum van kamp Westerbork, gesplitst in twee groepen.
De ene groep stortte zich vol overgave op het oplossen van de vragen in de Kijkwijzer, die hen door het museum heen leidde, de andere groep ging de film bekijken en na drie kwartier werd dat gewisseld.

Herinneringscentrum
De film en de presentatie die eraan vooraf ging gaven op een beknopte manier de ernst van de jodenvervolging weer. De rol van het voormalig kamp Westerbork was die van “Durchgangslager” (doorvoerkamp) en de gids vatte het mooi samen: “Het leven in kamp Westerbork draaide om de trein.”
In totaal 107.000 mensen zijn per trein naar werk- en vernietigingskampen in het oosten weggevoerd; 5.000 mensen zijn weer teruggekomen.
De film die werd vertoond ging over Ben Valk uit Groningen: “50 Jaar lang heb ik mijn mond gehouden, maar ik vind dat ik erover moet praten nu ik merk dat antisemitisme en racisme weer in opmars zijn.” Hij besloot met veel emotie: “Wat zijn joodse kinderen anders dan andere kinderen? Toch helemaal niet anders???”
De kinderen, bij aanvang van de film nog wat rumoerig, waren naderhand behoorlijk onder de indruk. Er werden verschillende vragen gesteld, waaruit wel bleek dat ze met veel interesse gekeken hadden.

Voorbereiding
Hoe bereid je de kinderen nu voor op dit bezoek aan Westerbork? Meester Bas (van den Broek) van De Molenberg: “Ik heb twee lessen besteed aan de lesbrief die door Westerbork is gemaakt, waardoor ik de kinderen toch wel heb kunnen voorbereiden op wat ze hier aan zouden treffen. Ook hebben we veel aandacht besteed aan hoe je je op een respectvolle manier op zo’n gedenkwaardige plek gedraagt. Naderhand moeten ze allemaal een werkstuk maken over het bezoek.”
Docenten Sigriet v.d. Berg en Melis de Vries van de Jan Kuipersschool: “We zijn momenteel bezig met de Tweede Wereldoorlog en dit bezoek past daar prima in. Dat is een mooie opmaat naar de Dodenherdenking op 4 mei.”
En Harm Brander van De Johannes Bogermanschool: “Vanaf 13 april werken we naar de herdenking op 4 mei toe en het bezoek aan voormalig kamp Westerbork zal dan ingebed worden in het totaalplaatje. Dan verwacht ik dat de alle puzzelstukjes op hun plek gaan vallen. Van dit bezoek moeten ze allemaal nog een verhaal schrijven.”
Mark Pot van De Regenboog gaf aan dat de voorbereiding voor de kinderen vooral bestond uit verhalen van kinderen die er de vorige keer zijn geweest. “Zij vertelden wat ze daar gezien en gehoord hadden.”
Fokje Reinalda en Ida Postema van ’t Prisma: “Voor de meeste kinderen van groep 8 was het de tweede keer dat ze naar Westerbork gingen en hun verhalen van de vorige keer over de rails, de herdenkingssteentjes en de barak waarin Anne Frank heeft gezeten, waren de voorbereiding voor dit bezoek, samen met het lezen van het Dagboek van Anne Frank.”

Indrukwekkende ervaring
Het weer was prima. Niet heet en niet koud en het belangrijkste was nog wel dat het niet regende. Want, het middagprogramma speelde zich af op het terrein van het voormalig kamp Westerbork, buiten. En er ging een lange wandeling aan vooraf (2,7 km!) over het Melkwegpad, dat verhaalde over de planeten in ons zonnestelsel. Dat was de invloed van de radio sterrenwacht die er ook gevestigd was.
Lang konden de kinderen er echter niet bij stilstaan, want de gidsen stonden al klaar, dus het was doorlopen geblazen. De gidsen brachten het leven in Westerbork zeer dichtbij de kinderen met een spannend verhaal waarin gewone mensen een hoofdrol hadden.
Natuurlijk werd stilgestaan bij het monument (de naar de hemel gerichte rails over 93 bielzen) en de 102.000 rode steentjes ter visualisering van het aantal slachtoffers dat weggevoerd en gedood werd.
Nadat de terugweg, ook weer 2,7 km, was afgelegd brachten de bussen iedereen weer naar Sebaldeburen en Grootegast. Een indrukwekkende dag!